PINABAYAAN AKO NG INA KO SA OPERASYON PARA SA LUHO NG KAPATID KO—PAGGISING KO, AKO NAMAN ANG PUMUTOL SA KANILA
Ang mga fluorescent lights sa itaas ko ay naglalabas ng mahina at nakakabinging ugong… parang manipis na kuryente na tila naiipon sa mga ospital—na parang kinokolekta nila ang takot ng mga pasyente at pinapadaloy ito sa kisame. Isang nurse ang nag-aayos ng bakal na sabitang ng IV sa tabi ng kama ko dito sa Makati Medical Center, ang plastic na bag ng dextrose ay bahagyang umaalog sa bawat pagtama ng kanyang kamay.
Sa dulo ng pasilyo, may naririnig akong lumalagitik na gulong ng stretcher, mga makinang tumutunog, at isang taong walang-tigil sa pag-ubo.
Ang pre-op room (kwarto bago ang operasyon) ay may mahinang amoy ng disinfectant, humahalo sa isang matapang na amoy na hindi ko matukoy—amoy bakal, malinis, malamig, at walang awa. Ang blood pressure cuff sa braso ko ay paulit-ulit na humihigpit, dahan-dahan, regular, parang isang kamay na hindi alam na nakakasakit na siya.
Nanginginig ang mga daliri ko habang hawak ang cellphone ko. Dialing… Mama.
Ring. Ring. Ring. Call Rejected.
Ikalimang beses ko na siyang tinatawagan. Dalawang oras na lang, ipapasok na ako sa Operating Room para sa isang maselan na heart bypass surgery. Pwedeng hindi na ako magising. Pwedeng ito na ang huling araw ko sa mundo. Kailangan ko lang marinig ang boses niya. Kailangan ko lang maramdamang may nagmamahal sa akin, may pamilyang naghihintay sa labas ng OR habang nakikipaglaban ako kay kamatayan.
Nag-text ako: “Ma, please sagutin mo. Kinakabahan ako. Papasok na ako sa OR maya-maya. Gusto lang kitang makausap.”
Ilang minuto ang lumipas, tumunog ang phone ko. Isang reply.
“Bea, pwede ba mamaya na ‘yan? Nagwawala ang kapatid mong si Chloe. Nag-aaway kami ng interior designer dahil hindi nakuha ‘yung tamang shade ng emerald green para sa kurtina at sofa ng bago niyang condo sa BGC. Na-stress ang kapatid mo, inaatake ng migraine. Kaya mo na ‘yan, malaki ka na. Mag-text ka na lang pag tapos na.”
Nabitawan ko ang cellphone sa ibabaw ng kumot ko. Tumulo ang isang mainit na luha, sinundan ng sunod-sunod pang paghagulgol na pinilit kong itago sa nurse.
Kurtina sa BGC.
Isang kurtina ang mas mahalaga kaysa sa buhay ko. Buong buhay ko, ako ang laging nag-aadjust. Ako ang nagtatrabaho, ako ang nagpapadala ng pera, ako ang nagbayad ng downpayment ng condo ni Chloe na pinapa-decorate nila ngayon. Pero si Chloe ang laging bida. Ako ang taga-bigay, si Chloe ang tumatanggap. At ngayon, sa bingit ng kamatayan, pinalitan ako ng pamilya ko para sa kulay ng isang tela.
Pinunasan ko ang mga luha ko. Ang lungkot at iyak ay mabilis na napalitan ng isang malamig at matapang na desisyon. Wala nang luhang tutulo. Kinuha ko ang cellphone ko at nag-dial ng ibang numero. Hindi na sa pamilya ko.
“Atty. Villanueva,” bungad ko nang sagutin niya. “Kailangan kita ngayon din dito sa Makati Med. Bago ako turukan ng anesthesia, may kailangan akong pirmahan.”
Wala pang kalahating oras, dumating ang abogado ko. Sa mismong pre-op room, habang hinihintay ang mga doktor, pinabago ko ang aking Last Will and Testament, ang aking Life Insurance beneficiaries, at ang aking Medical Power of Attorney. Tinanggal ko ang lahat ng karapatan ng nanay ko at ng kapatid ko sa buhay at yaman ko. Inilipat ko ang karapatang magdesisyon sa aking matalik na kaibigan, at ang yaman ko sa napili kong charity foundation.
“Sigurado ka ba rito, Bea?” tanong ni Atty. Villanueva, bakas ang awa sa kanyang mga mata.
“Hindi pa ako naging ganito kasigurado sa buong buhay ko, Attorney,” sagot ko habang pinipirmahan ang huling dokumento.
At kasabay noon, pumasok ang anesthesiologist. Tinurukan na ako ng gamot pampatulog. Dumilim ang paningin ko nang may kapayapaan.
ANG PAGGISING SA ICU
Nang magising ako, narinig ko muli ang mga makina. Beep. Beep. Beep. Nasa Intensive Care Unit (ICU) na ako. Buhay ako. Masakit at mabigat ang dibdib ko dahil sa operasyon, pero mas malinaw ang isip ko kaysa noon.
Makalipas ang dalawang araw sa ICU, bumukas ang pinto. Pumasok ang Mama ko, bitbit ang isang maliit na paper bag ng ensaymada mula sa Mary Grace, parang naglakad-lakad lang siya sa mall at naisipang dumaan.
“Oh, gising ka na pala,” bungad niya, walang bakas ng matinding pag-aalala. Lumapit siya at inilapag ang pagkain sa lamesa. “Pasensya na ngayon lang ako nakapunta. Naging busy talaga kami ni Chloe sa pag-ikot sa mga furniture shops sa Makati. Alam mo naman ‘yung kapatid mo, napaka-perfectionist. Kumusta ang operasyon mo? Sabi ng nurse okay ka naman daw. Nga pala, kailangan namin ng advance sa allowance, kulang ‘yung pambayad sa pinasadya naming chandelier.”
Hindi ako sumagot. Tinitigan ko lang siya, inaaral ang mukha ng babaeng nagluwal sa akin pero hindi kailanman naging ina sa akin.
Mula sa likuran niya, tumayo si Atty. Villanueva mula sa upuang hindi niya napansin sa gilid ng kama ko.
“Sino ‘to?” mataray na tanong ng Mama ko, pinasadahan ng tingin ang abogado.
“Ako po si Atty. Villanueva, ang legal counsel ni Miss Bea,” seryosong sagot ng abogado. “Nandito po ako para ipaalam sa inyo ang mga legal na pagbabago na ginawa ng kliyente ko bago siya inoperahan.”
“Legal na pagbabago? Para saan?” kunot-noong tanong ni Mama.
Dito na ako nagsalita, kahit mahina at paos ang boses ko. “Ma, habang muntik na akong mamatay sa OR, at habang pumipili kayo ng kulay ng kurtina sa BGC… tinanggal ko na kayo ni Chloe sa buhay ko.”
Nanlaki ang mga mata ni Mama. “A-Anong ibig mong sabihin?!”
Inabot ni Atty. Villanueva ang isang brown envelope. “Tinanggal na po si Miss Bea bilang guarantor at co-maker sa condo ng kapatid niya. Ibig sabihin, kayo na po at si Chloe ang magbabayad ng monthly amortization nito simula sa susunod na buwan. Kinansela na rin po ang mga supplementary credit cards ninyo na nakapangalan kay Miss Bea. At lahat ng assets, life insurance, at karapatang medikal niya ay inilipat na po sa ibang tao. Wala na po kayong karapatan sa kanya, maging sa kanyang kinikita.”
Nabitawan ni Mama ang mamahaling designer bag niya. Nalaglag ito sa malinis na sahig ng ospital.
“Bea! Nababaliw ka na ba?!” sigaw niya, nanginginig ang buong katawan. “Pamilya mo kami! Paano na ang kapatid mo?! Wala siyang matinong trabaho! Saan kami kukuha ng pambayad sa condo niya?! Saan kami kukuha ng pangkain?!”
Tumingin ako sa kanya nang napakalamig. Ang puso kong inoperahan ay tila naging bato na para sa kanya.
“Kaya niyo ‘yan, Ma,” kalmado kong sagot, ginagamit ang mismong mga salita niya sa text message. “Malaki na siya. Sabihin mo kay Chloe, ibenta niya ‘yung mga bago niyang emerald green na kurtina para may makain kayo.”
“Bea, parang awa mo na… Anak…” umiiyak na ngayon si Mama, lumalapit para subukang hawakan ang kamay ko, ngunit agad humarang ang nurse at si Atty. Villanueva.
“Nanghingi ako ng awa sa’yo bago ako operahan, Ma. Hinihingi ko lang ‘yung presensya mo,” nangatog ang boses ko sa pinaghalong galit at sakit. “Pero pinili mo ‘yung kapatid ko. Palagi naman. Kaya ngayon, ibinibigay ko na sa inyo ‘yung kalayaan niyo. Wala na kayong pabigat.”
Pinindot ng nurse ang alarm at pumasok ang security ng Makati Med. Pinalabas nila si Mama habang nagwawala siya at humahagulgol. Sa labas ng pinto ng ICU, rinig na rinig ko ang kanyang pag-iyak—hindi dahil sa muntik na akong mamatay, kundi dahil nawalan sila ng ATM machine.
Napapikit ako at nakinig sa tunog ng makina. Beep. Beep. Beep. Sa unang pagkakataon, ang tunog ng ospital ay hindi nakakatakot; ito ay naging tunog ng aking kalayaan.
